Όταν το κόμικ συνάντησε τον κινηματογράφο… (Α' Μέρος)

Τα κόμικς, γνωστά και ως ένατη τέχνη, είναι μια μορφή οπτικής τέχνης που αποτελείται από εικόνες που συνήθως συνδυάζονται με κείμενο, το οποίο συχνά βρίσκεται σε συννεφάκια ή λεζάντες. Τα κόμικς εμφανίστηκαν για πρώτη φορά στις αρχές του 20ου αιώνα, με τα λεγόμενα comic strips που αφηγούνταν μία μικρή ιστορία σε μία απλή λωρίδα με ελάχιστα καρέ στη σειρά, τα οποία δημοσιεύονταν σε εφημερίδες ή περιοδικά. Αργότερα, τα κόμικς έφτασαν στην τελειότερη μορφή τους με τις Graphic Novels, εικονογραφημένες νουβέλες ή άλμπουμ. Η πρώτη graphic novel είναι κατά πολλούς το ‘Συμβόλαιο με τον Θεό και άλλες ιστορίες’ του Will Eisner, το οποίο είναι ίσως και το σημαντικότερο κόμικ στην ιστορία της 9ης τέχνης.
Οι δύο αντίπαλες εκδοτικές εταιρίες στον χώρο των κόμικς είναι η DC και η Marvel Comics και όλα τα κόμικς που μεταφέρθηκαν στην οθόνη είναι κάποιας απ’ αυτές. Αν και της Marvel άργησαν να μεταφερθούν στον κινηματογράφο, από το X-Men(2000) και μετά, η κόντρα ανάμεσά τους βρέθηκε στο προσκήνιο και οι φαν των κόμικς χωρίστηκαν σε δύο αντίπαλα στρατόπεδα. Σε αυτό της DC (Batman, Superman) και σε αυτό της Marvel (Spider-man, X-Men).
Η πρώτη, βασισμένη σε κόμικ, σημαντική ταινία ήτανε αδιαμφισβήτητα το ‘Superman’(1978) του Ρίτσαρντ Ντόνερ. Η ταινία ενθουσίασε τότε κοινό και κριτικούς με τα υπέροχα οπτικά εφε της - για την εποχή της ήταν εντυπωσιακά - και τις εμφανίσεις γνωστών ηθοποιών, όπως του Μάρλον Μπράντο, στο ρόλο του πατέρα του Superman, και του καταπληκτικού Τζιν Χάκμαν, στο ρόλο του Λεξ Λούθορ. Η κωμική νότα που περιείχε η ταινία ήτανε απολαυστική και την διαφοροποιεί από τις υπόλοιπες μέχρι και σήμερα, αφού είναι μία απ’ τις λίγες σειρές ταινιών που έμεινε στο πνεύμα του κλασικού κομικ. Παρόλα αυτά, επειδή στην εποχή που γυρίστηκε δεν είχε εξελιχθεί η τεχνολογία των ειδικών εφε, για τους σημερινούς ‘απαιτητικούς’ θεατές αυτά φαντάζουν, πια, αστεία. Όπως ήτανε αναμενόμενο ακολούθησαν και τα απαραίτητα sequels. Το Superman 2 ήταν ισάξιο με την πρώτη ταινία, αλλά οι επόμενες δύο αποτέλεσαν σκέτη απογοήτευση για το κοινό και κυρίως για τους λάτρεις του υπεράνθρωπου. Η παραγωγή των ταινιών του Superman σταμάτησε, και οι θαυμαστές του έπρεπε να περιμένουνε μέχρι το 2006 για να απολαύσουνε ξανά μία νέα περιπέτεια του αγαπημένου τους ήρωα.

Η αποτυχία των τελευταίων ταινιών του Superman σήμανε την επέλαση νέων υπερηρώων στην μεγάλη οθόνη, με πρώτο απ’ όλους τον Batman τον ‘ανθρώπο-νυχτερίδα’, όπως μεταφράζεται στα ελληνικά. Την σκηνοθεσία της δεύτερης απόπειρας του να μεταφερθεί ο Βatman στην μεγάλη οθόνη - η πρώτη ήτανε το 1966 με το ‘Batman: The Movie’ του Λεσλι Μάρτινσον, ένας ύμνος για τα λεγόμενα καλτ φιλμς – ανέλαβε ο Τιμ Μπαρτον, ο ‘παραμυθάς’ του σύγχρονου κινηματογράφου. Ο ‘Batman’(1989) υπήρξε μία μεγάλη εισπρακτική επιτυχία, αλλά και μία εξαιρετική σύγχρονη ταινία. Ο Τιμ Μπάρτον κατάφερε να δώσει μία νέα ‘σκοτεινή’ πνοή στον ήρωα, και να του δώσει σάρκα και οστά με τον καλύτερο τρόπο. Η νουάρ ατμόσφαιρα της ταινίας και η ερμηνεία του εκπληκτικού Τζακ Νίκολσον, στον ρόλο του Τζόκερ, έκαναν την ταινία ξεχωριστή και εκτόξευσαν την καριέρα του Μπάρτον στα ύψη. Η επέλαση των υπέρ-ηρώων στο κινηματογράφο άρχισε. Το ‘Batman’ έδωσε το σύνθημα της εκκίνησης για ένα νέο κινηματογραφικό ‘κύμα’.
Η επιτυχία του πρώτου έργου παρότρυνε τους συντελεστές να σχεδιάσουν μία επόμενη περιπέτεια του ήρωα, κάτι που πραγματοποιήθηκε το 1992 με το ‘Batman Returns’ και σκηνοθέτη ξανά τον Τιμ Μπαρτον. Η δεύτερη ταινία του ‘ανθρώπου-νυχτερίδα’ δεν φάνηκε να ξεπερνάει την πρώτη. Σε ερμηνευτικό επίπεδο είναι τέλεια, αλλά το σενάριο – που στην πρώτη ταινία ήταν πιο ενδιαφέρον – μας απογοητεύει, κυρίως προς το τέλος της, όπου γίνεται πιο παιδικό.

Παρόλα αυτά, όσο κι αν φαίνεται απίθανο, δεν άρεσε στους παραγωγούς και έτσι ανέθεσαν στον Τζοελ Σουμάχερ τις επόμενες δύο συνέχειες, οι οποίες είχαν μεν πληθώρα από σταρ, αλλά απλοϊκό σενάριο, πολύ κακή σκηνοθεσία και λιγότερη σκοτεινή ατμόσφαιρα, απ’ αυτήν που μας είχαν συνηθίσει οι παλαιότερες ταινίες. Ειδικά το ‘Batman and Robin’(1997) ήταν μία ολοκληρωτική αποτυχία, θεωρήθηκε από πολλούς ως η χειρότερη μεταφορά ‘χάρτινου ήρωα’ στον κινηματογράφο και έκανε την παραγωγή των ταινιών Batman να σταματήσει για πολλά χρόνια.